‘n Teenstelling in die Bybel?

Spreuke 26:4-5 sê:  “Antwoord ‘n dwaas nie na sy sotheid nie, sodat jy nie ook net soos hy word nie.  Antwoord ‘n dwaas na sy sotheid, sodat hy nie wys is in sy eie oë nie.”  As ‘n Foolmens oorsigtelik lees, dan lyk dit asof hierdie twee verse mekaar weerspreek.  Die tweede helfte van elkeen van die twee verse sal ons egter help om te verstaan hoe om elke vers afsonderlik te interpreteer.

Kom ons kyk eers na vers 4: “Antwoord ‘n dwaas nie na sy sotheid nie, sodat jy nie ook net soos hy word nie.”  Die Woord van God wil ons leer hoe om met dwase mense om te gaan in die lewe.  Ons kruis elke dag paaie met baie tipes mense.  Die Skrif wil ons nie in ontkenning laat lewe, sodat ons moet dink dat alle mense op dieselfde vlak van integriteit en waardes lewe nie.  Ons moet ook nie naïef wees en dink dat alle mense dieselfde onderskeiding van gees het as dié van kinders van die Here nie.  Ons het by weergeboorte die inwoning van die Heilige Gees ontvang, wat ons ‘n nuwe gees van denke en onderskeiding gee met betrekking tot die lewe.  Ek moet egter dadelik byvoeg dat selfs nie alle Christene dieselfde onderskeidingsvermoë besit ten opsigte van reg en verkeerd nie.  Die wysheid en onderskeiding wat die Heilige Gees ons leer is nie bloot net intuïsie nie, maar is onderhewig aan die kennis wat Hy jou geleer het in die Skrifte.  Hebreërs 5:12-14 sê:  “Want hoewel julle vanweë die tyd leraars behoort te wees, het julle weer nodig dat ‘n mens julle die eerste beginsels van die woorde van God moet leer, en julle het weer behoefte aan melk en nie aan vaste spys nie. Want elkeen wat melk gebruik, is onervare in die woord van geregtigheid, omdat hy ‘n kind is. Maar vaste spys is vir volwassenes, vir die wat geestesvermoëns besit deur die gewoonte geoefen, om goed van kwaad te onderskei.”  Die Skrifte is die Heilige Gees se openbaring van God se wil vir ons in alles met betrekking tot geloof en lewe.

Enige Christen wat ‘n swak kennis van die Skrifte het, sal minder geestesvermoëns besit om goed van kwaad te kan onderskei, as diegene wat geestelik volwasse geword het in die leer van die Skrifte.  Dit is hoekom die Hebreërskrywer hierdie Christene aankla dat hulle niks gevorder het in geestelike volwassenheid nie.  Ten spyte van die feit dat hulle al lankal Christene is en eintlik teen nou al leraars behoort te wees, is hulle nog soos kinders wat nie kan onderskei nie.  Die probleem lê nie soseer in die feit dat hulle net swak Christene is nie, maar dat hulle swak is in hulle kennis en insig van die Skrifte.

Ons sal paaie kruis met baie Christene wat nie kan onderskei nie.  Selfs húlle sal soos dwase optree en soos ‘n sot redeneer oor die lewe.  Ons sal ook paaie kruis met mense wat tradisionele Christene is – gekerkte mense wat nie gered is nie, maar wat hulleself Christene noem net omdat hulle aan ‘n Christelike Kerk behoort.  Hierdie mense kan nie die geestelike insigte van geestelike volwasse Christene begryp nie, en sal aan die stry gaan met hulle oor Bybelse waarhede wat eintlik baie eenvoudig is om te verstaan.  Daar is ‘n spreuk wat sê:  Niemand is so gevaarlik as die persoon wat net ‘n klein bietjie kennis het nie.  Hy het net genoeg kennis om te stry, maar hy is nie instaat om die waarheid te kan onderskei nie.

Die bedoeling agter vers 4 is dan dat jy nie ‘n antwoord moet gee ooreenkomstig die sotheid van die dwase nie.  Jy moenie afdaal na dieselfde vlak van sotheid waarin die dwaas sy uitsprake maak nie, “sodat jy ook nie net soos hy word nie.”  Die woorde:  ‘net soos hy’  is die woord ‘Sha-va’ in Hebreeus, en die grondwoord daarvan praat letterlik van ‘level’ (op gelyke vlak).  Dit kan baie maklik gebeur dat Christene tot dieselfde vlak afdaal wanneer hulle in die geselskap van nie-Christene verkeer.  Dit gebeur om braaivleis vure, tussen Blah blahvriende, kollegas, familie.  Hoeveel keer is jy jammer as jy by die huis kom, en jy besef jy het deelgeneem aan geselsies wat nie pas by jou getuienis as kind van die Here nie?  Paulus skrywe hiervan in Efesiërs 5:3-4:  “Maar hoerery en allerhande onreinheid of hebsug moet onder julle selfs nie genoem word nie, soos dit die heiliges betaam; ook nie gemeenheid en dwase en lawwe praatjies wat nie pas nie.”

Die Hebreeuse woord vir ‘antwoord’ is ‘ânâ’, wat nie vertaal moet word as ‘n antwoord op ‘n vraag nie, maar eerder as ‘om terug te reageer op dieselfde vlak’.  Om dus deel te neem aan dieselfde sotlike geselskap van die dwase, beteken jy jouself óók in sy oë daarmee identifiseer.  Hy reken dus dat jy dieselfde is as hy.  As hy dan oor homself spog, moet jy nie daarop reageer deur ook teenoor hom te spog oor jouself nie.  As hy ‘n leuen vertel, moet jy nie ook ‘n leuen vertel om jouself beter te laat lyk by hom nie.  As hy vloek of skinder of laster, moet jy nie saam met hom daaraan deelneem nie.  Moenie in dieselfde sotlikheid deelneem nie, want dan is jy op sy vlak.  Die woord ‘sotheid’ is die Hebreeuse woord ‘ivvélét’ wat ‘n mens ook kan verstaan as ‘stupidity’.  As hy dus ‘stupid’ is, moet jy nie dieselfde ‘stupid’ dinge saam met hom doen nie.

Nou vir vers 5:  “Antwoord ‘n dwaas na sy sotheid, sodat hy nie wys is in sy eie oë nie.”  Die vierde vers is die negatiewe pool van Salomo se waarskuwing – moenie na sy vlak afdaal nie.  Die vyfde vers, is die positiewe pool van Salomo se aanbeveling oor hoe om met ‘n dwaas te handel.

Ek weet dat daar tye is wanneer jy liewer glad nie moet reageer op die sotheid van die dwase nie: “Moenie julle pêrels voor die varke gooi nie, dat hulle dit nie met hulle pote vertrap, en omdraai en julle verskeur nie.” (Matteus 7:6).  Jy moet wys genoeg wees om Pearl and pigsoms liewer stil te bly, veral as jy sien dat hulle wil hê jy moet reageer, sodat daar met jou die spot gedryf kan word.  As jy kyk na Jesus Christus se omgang met die mense wat Hy ontmoet het, dan sal jy sien dat Hy nie altyd op hulle vrae aan Hom gereageer het nie.  Jesus het geweet wanneer om nie die aas te vat wat vir Hom uitgegooi is nie, maar Hy het ook by geleentheid nie geskroom om mense op hulle dwaasheid te wys nie.  Soms moet jy die sotheid van die dwaas aanspreek, sodat hy nie dink hy is wys nie.  Ek dink nie Salomo bedoel dat jy konfrontasie moet soek of veroorsaak nie, maar dat jy bloot die dwaas se sotheid beantwoord met wat jy dink die gevolge van sy mening of denke kan inhou.  Baie mense praat vinniger as wat hulle dink, en besef nie watter gevolge daar kan wees op hulle uitsprake nie.  Gewoonlik is dit beter om op ‘n een tot een basis met iemand te praat wanneer hy sy sotheid in ‘n geselskap openbaar het, want dalk kan jy hom wen en red van sy dwaasheid.  As jy hom in die geselskap berispe, mag hy homself dalk, ter wille van sy ‘eer’ verdedig met meer sotlikhede, en mag jy dalk die argument wen, maar die persoon verloor.

Jy moet dus self in die omstandighede oordeel oor wat jou beste opsie mag wees – dit kan dalk net iemand wees wat jy kan wen of help.

Neels Oosthuizen

Advertisements

About baptistekerkkemptonpark

Commissionerstraat 85
This entry was posted in Praktiese Christenskap. Bookmark the permalink.