‘n Christelike perspektief op die kerkgeskiedenis

Luke writing his gospel

Kerkgeskiedenis kan nie bloot vanuit ’n suiwer historiese perspektief bestudeer word nie.  Dit kan ook nooit losstaande van die geskiedenis van die wêreld bestudeer word nie.  Kerkgeskiedenis is heilsgeskiedenis binne die raamwerk van God se handelinge met die hele wêreld.  Die Kerk bevind haarself midde-in die wêreld, maar as gelowiges in die volkome werk van Jesus Christus, moet ons vanuit ’n Bybelse perspektief na God se ontvouing van Sy heilsgeskiedenis vir hierdie wêreld kyk.

Wat beteken dit?

Eerstens moet ons ’n Bybelse begrip hê van God.  Dit is belangrik dat ons die fundamentele waarheid dat God IS, beklemtoon. Hy is ewig (Jer. 10:10); Hy is die Skepper (Gen. 1, Ps. 100); Hy is buitengewoon verhewe bo die mens (Deut. 4:39, Jes. 55:8); Hy is Alwetend (Spr. 15:3); Hy is Soewerein (Spr. 16:4, 33).  Ons kan ’n lang lys van God se volkomenhede hier byvoeg, maar die punt is: sonder ’n Bybelse verstaan van wie en wat God is, is die bestudering van Kerkgeskiedenis maar net ’n akademiese oefening wat sterk herinner aan die skolastiek van die Middeleeue.

Tweedens moet ons ’n Bybelse verstaan van die mens hê.  Die mens is ’n unieke skepping van God.  Die skepping van die mens span die kroon op God se skeppingswerk (Gen. 2:7).  Die mens is na die beeld van God geskape (Gen. 1:26-27).  Juis hierdie kroon van God se skepping het die hele mensdom in ellende gedompel deur te val vir die leuen van Satan – en so die dood oor alle mense te bring (Rom. 5:12; Ef. 2:1).  Sedertdien het die mens ‘n slaaf van die sonde geword; ’n slawerny waaruit hy homself nie kan loskry nie.

Derdens moet ons ’n Bybelse begrip hê van die waarheid.  God se Woord is die Waarheid verpersoonlik in die Here Jesus, presies soos Hy dit uitgespel het in Johannes 14:6. En Hy vra ook die Vader om dié wat aan Hom behoort, te heilig in die Waarheid en noem dit “u Woord is die waarheid” (Joh. 17:17). Wanneer Sý Woord verkondig en geëer word, sal God self die stempel van Sy seën daarop afdruk (Jes. 8:20; Jer. 9:23-24). God se hand kan baie duidelik gesien word waar dit deur die geskiedenis van die wêreld beweeg. Juis daarom moet die Skrif ons vertrekpunt wees. En die Skrif moet ook deur die geskiedenis beweeg en dit voleindig.

Bybelse stellings m.b.t. God se hand in die geskiedenis:

  1. Die gesin is nie iets wat in die denke en hart van die mens ontstaan het nie, maar by God (Gen.1:28; 2:20; Deut.4:9-10; Matt. 19:4-6).
  1. Selfs die regeringsinstansie wat ordelik moet bestuur en verantwoordelikheid moet neem vir mense, het sy beslag by God (Gen.9:5-6; Dan.5:21; Rom. 13:1-7).
  1. God se algemene genade aan die regverdige én die onregverdige betreffende reën, droogtes en rampe, is die bewys van God se hand in die geskiedenis van die mens (Matt.5:45 en Ps. 104:8vv).
  1. God is selfs in beheer van ’n volk se nasionale sake soos in die geval van die gee van die Wet by die berg Sinai (Eks.19:15vv).
  1. God hou selfs volkereaanspreeklik vir hulle sondige optrede.  Hy alleen verlang heiligheid in elke faset van die samelewing – Sodom en Gomorra is ’n sprekende voorbeeld (Gen.19), en Babilon in Daniël.
  1. Die voorsienigheid van God: Die mens behoort liggaam en siel aan God. Ons moet egter begryp dat die neerskryf van die geskiedenis ook ’n Bybelse oorsprong het.

 

Alhoewel Kerkhistorici redelik algemeen aanvaar dat Eusebius (260-339) die eerste persoon is wat ’n formele Kerkgeskiedenis geskryf het, nl. Historia Ecclesiastica en hom die titel die “Vader van Kerkgeskiedenis,” gegee het, moet ons ook let op Lukas se bydrae.

Lukas was ’n geskiedskrywer in die ware sin van die woord.  Hy bied sy materiaal in die Evangelie van Lukas en die Handelinge van die Apostels aan soos nét een van die beste verteenwoordigers van die Grieks-Romeinse skrywers kon doen.  Hy het gebruik gemaak van die geskiedskrywingsmetodes van die antieke wêreld, 300 jaar voor Eusebius.

Lukas bewys hoe die Evangelie van Jesus Christus die mens tot oorgawe gedwing het in die nuwe geboorte en hoe die Handelinge van die Apostles ons wêreld betree het deur die prediking van die Woord.  Die uitbreiding van die Christelike geloof was vir Lukas die werk van God – deur die Heilige Gees en nie die produk van mensehande nie.  Hierdeur het hy die aandag van die Kerk op twee pole gevestig: Die werk van die Heilige Gees in die vorming van die plaaslike gemeente en tweedens in hoe hierdie liggaam van Christus, Sy bruid, moet funksioneer binne die wêreld.

Kom ons Let op Lukas se werkswyse in Lukas 1:1-4:

  • Sy bronnein verse 1-2.  Lukas het gebruik gemaak van ooggetuies en bedienaars van die Woord van God.
  • Sy metodein vers 3.  Hy het sorgvuldige navorsing gedoen en alles noukeurig en met versigtigheid neergeskryf.
  • Sy doelwitin vers 4.  Sodat ons die juiste waarheid kon bekom en ’n breedvoerige uiteensetting kan gee van dié dinge wat ons as absolutes aanvaar.

 

Hoe bring ons dan alles wat ons in die geskiedenis lees bymekaar onder ’n verstaanbare geheel?  Laat die Skrif dit self vir ons identifiseer uit Jesaja 46:8-11.

[a] Geskiedenis is vasgelê in God se bepalings.  Hy is God en nie ’n mens nie en daarom onvergelykbaar en weergaloos.  Hy sien die begin van die einde af.

[b] Geskiedenis is liniêr.  Dit het ’n begin en ’n einde, volledig en volmaak beplan deur God Self.  Dit begin met die Skepping en eindig met die herskepping van alles aan die einde van die tyd (2Pet. 3:10 en Op. 21:1-6).

[c] Geskiedenis is Teleologies.  Met ander woorde die geskiedenis van die wêreld het doelwitte en uitkomste wat die soewereine wil van God uitdruk.  Christus is die middelpunt van die geskiedenis en alles sien uit na God se voltooiing in die Wederkoms van Jesus Christus.  In dit alles maak dit God se liefde, regverdigheid, wysheid, barmhartigheid, goedheid en onverdiende genade volledig bekend.

[d] Die hele doel van die Geskiedenis is om God te verheerlik, punt! (Rom. 11:33-36).  Opsommend kan ons dus sê dat die sleutel tot die verstaan van die geskiedenis in die Woord van God lê.  Dit begin met die skepping en dit stuur voort na die laaste oordeel by die Wederkoms van Jesus Christus.  Wanneer jy dus voortaan die geskiedenis bestudeer, doen dit aan die hand van die Skrif (2Tim. 3:16-17).

In ons volgende gesprek sal ons let op die belangrikheid van die Bybel in ons eie taal en hoe die vertaling van die Bybel die Koptiese Kerk in Egipte behoue laat bly het teen die aanslag van Islam.

Johann Odendaal

Advertisements

About baptistekerkkemptonpark

Commissionerstraat 85
This entry was posted in Geskiedenis. Bookmark the permalink.